Vấn đề về tăng cân cho những người mắc hội chứng ruột kích thích (IBS) đang trở thành một vấn đề đáng quan tâm ngày càng tăng trong cộng đồng y học. Trong khi việc tăng cân đối với những người có sức khỏe bình thường có thể đơn giản, nhưng đối với những người mắc bệnh IBS, việc này thường gặp phải nhiều khó khăn nếu không áp dụng đúng phương pháp. Để cung cấp câu trả lời chi tiết cho vấn đề này, dưới đây là một số thông tin được tổng hợp:
Hội chứng ruột kích thích là gì và ảnh hưởng thế nào tới người bệnh?
Hội chứng ruột kích thích (IBS) là một trạng thái rối loạn chức năng của ruột, khiến người bệnh phải đối mặt với các triệu chứng khó chịu như đầy hơi, đau bụng, tiêu chảy hoặc táo bón, khó tiêu và cảm giác mệt mỏi. Biến động cân nặng thường diễn ra không đều ở người bệnh IBS.
Mặc dù nguyên nhân chính xác của IBS thường không được xác định rõ ràng, nhưng có một số yếu tố có thể ảnh hưởng đến tình trạng này:
- Thực phẩm không an toàn: Việc tiêu thụ một số loại thực phẩm có thể gây ra các vấn đề sức khỏe và gây ra tác động tiêu cực trực tiếp lên ruột và dạ dày.
- Stress và căng thẳng: Tình trạng căng thẳng tinh thần thường là một trong những yếu tố khiến tình trạng IBS trở nên nghiêm trọng hơn. Ngoài ra, sự thay đổi hormone trong cơ thể cũng có thể góp phần vào tình trạng này.
Hội chứng ruột kích thích có thể ảnh hưởng đến cân nặng của người bệnh một cách đáng kể.

Bệnh lý gây ảnh hưởng như thế nào đối với bệnh nhân?
Dù không đe dọa tính mạng, hội chứng ruột kích thích (IBS) vẫn ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống hàng ngày của người bệnh. Mệt mỏi trở thành điều thường xuyên, và sự giảm sút về chất lượng cuộc sống diễn ra nhanh chóng.
Triệu chứng rối loạn tiêu hóa ngày càng gia tăng không chỉ là biểu hiện của IBS mà còn có thể là dấu hiệu của các bệnh liên quan đến đường tiêu hóa khác.
Người bệnh IBS thường phải tuân thủ chế độ ăn kiêng nghiêm ngặt, dẫn đến thiếu hụt chất dinh dưỡng quan trọng. Họ thường gặp khó khăn trong việc tiêu hóa và hấp thụ dưỡng chất do cảm giác chán ăn, ăn không ngon. Do đó, người bệnh có thể gặp tình trạng suy dinh dưỡng và sụt cân. Sức đề kháng giảm dần, tăng nguy cơ mắc các bệnh khác, và việc điều trị IBS cũng trở nên phức tạp hơn.
Vậy, để tăng cân một cách an toàn và hiệu quả, người bệnh IBS cần tuân thủ một kế hoạch dinh dưỡng phù hợp và thường xuyên tư vấn với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.
Bật mí cách tăng cân cho người bị hội chứng ruột kích thích
Đối với những người mắc hội chứng ruột kích thích, việc tăng cân đòi hỏi sự kết hợp khoa học giữa chế độ ăn uống và sinh hoạt hàng ngày để đảm bảo rằng cân nặng tăng lên không gây tác động tiêu cực đến tình trạng bệnh của họ. Quá trình này đòi hỏi sự kiên nhẫn và nhất quán để đảm bảo việc tăng cân diễn ra một cách thuận lợi và sức khỏe được giữ gìn một cách tốt nhất.
Nếu bạn đang cảm thấy lo lắng về tình trạng thiếu cân của mình do hội chứng ruột kích thích, hãy tiếp tục đọc để tìm hiểu cách tăng cân một cách hiệu quả.
Chúng ta đều nhận thức rằng việc chế độ ăn uống của những người mắc bệnh này gặp phải nhiều khó khăn. Tuy nhiên, để tăng cân một cách hiệu quả, việc lập kế hoạch ăn uống chi tiết là cực kỳ quan trọng. Bằng cách này, bạn có thể tìm ra những thực phẩm có ích và tránh xa những thực phẩm gây hại cho hệ tiêu hóa của mình, đồng thời đảm bảo rằng quá trình tăng cân diễn ra một cách an toàn.
Người bị bệnh hội chứng ruột kích thích nên ăn những gì?
Chế độ ăn kiêng FODMAPs được các chuyên gia khuyến khích cho những bệnh nhân mắc chứng ruột kích thích, đặc biệt là ở những trường hợp mắc IBS-D (điển hình cho thể tiêu chảy). Các thực phẩm trong chế độ ăn uống FODMAPs được lựa chọn với khả năng dễ hấp thụ, rất thích hợp với tình trạng rối loạn ống tiêu hóa ở bệnh nhân. Khi ruột của chúng ta hấp thụ các chất dinh dưỡng tốt hơn, điều này đồng nghĩa với việc cơ thể sẽ phục hồi nhanh chóng và cân nặng có thể trở lại bình thường.
Do đó, những thực phẩm mà người bệnh cần chú ý khi thực hiện chế độ FODMAPs bao gồm:
- Tinh bột
Tinh bột là một nguồn dinh dưỡng không thể thiếu khi muốn tăng cân. Nó cung cấp năng lượng chính cho cơ thể và có thể được tìm thấy trong nhiều loại thực phẩm, không chỉ riêng cơm trắng. Các loại thực phẩm như khoai tây, khoai lang và gạo lứt cũng là các nguồn tinh bột phong phú.
- Khoai lang
Khoai lang là một nguồn cung cấp tinh bột quan trọng. Ngoài ra, loại rau củ này còn chứa nhiều loại vitamin như vitamin A, B6, và C, cùng với sắt, kali, đường, chất xơ, và một số protein có tác dụng chống oxy hóa.
Khoai lang không chỉ cung cấp đa dạng dưỡng chất cần thiết cho cơ thể mà còn có lợi cho hệ tim mạch, giúp giảm viêm và duy trì đường huyết ổn định. Việc bổ sung khoai lang vào chế độ ăn hàng ngày sẽ giúp ngăn chặn tình trạng suy nhược cơ thể. Đối với những người muốn tăng cân, việc tiêu thụ khoai lang thông qua các món ăn luộc hoặc hấp thay vì chế biến với dầu mỡ là lựa chọn phù hợp.
Khoai tây
Một thực phẩm quan trọng khác mà người bệnh cần chú ý khi muốn tăng cân là khoai tây. Loại này chứa nhiều vitamin A, B, C, các protein, chất xơ, và một số khoáng chất như phốt pho, sắt, và canxi.
Khoai tây có khả năng cải thiện hệ miễn dịch trong người bệnh hội chứng ruột kích thích, giúp tăng cường sức đề kháng của cơ thể. Điều này giúp người bệnh tránh được một số bệnh lý khác trong quá trình điều trị hội chứng ruột kích thích. Tương tự như khoai lang, khi chế biến, nên tránh sử dụng dầu mỡ. Thay vào đó, bạn có thể thử làm món khoai nghiền, một món dễ ăn và giàu dinh dưỡng.
Gạo lứt
Gạo lứt cũng là một lựa chọn tuyệt vời khi nói đến thực phẩm tăng cân cho người bị hội chứng ruột kích thích. Mặc dù gạo không phải là nguồn cung cấp trực tiếp của cân nặng, nhưng gạo lứt có tác dụng tích cực trong việc làm dịu vấn đề tiêu hóa như táo bón hoặc tiêu chảy. Điều này là do gạo lứt giàu magiê tự nhiên và chất xơ.
Hãy thường xuyên bổ sung khoai tây và gạo lứt vào chế độ ăn hàng ngày của bạn để thúc đẩy sự đa dạng dinh dưỡng và mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe của bạn.
Chất xơ
Bổ sung chất xơ là một phần quan trọng trong chế độ ăn của bất kỳ ai, nhất là đối với những người mắc hội chứng ruột kích thích, khi muốn tăng cân một cách hiệu quả. Rau xanh là một nguồn lợi rất lớn trong việc tiêu hóa thức ăn. Khi chọn rau, bạn nên tập trung vào các loại rau củ có chứa ít fructan như dưa chuột, cà tím, cà chua, rau bina, bí xanh.
Cách chế biến tốt nhất cho những loại rau này thường là hấp hoặc nướng với một ít muối và dầu oliu. Hoặc bạn cũng có thể thử các món salad cắt nhỏ kèm với một ít cơm gạo lứt.
Protein
Bổ sung protein cũng không thể thiếu nếu muốn tăng cân hiệu quả. Điều này không gì khác là cung cấp cho cơ thể một nguồn năng lượng dồi dào và chất dinh dưỡng cần thiết. Thịt có thể được dùng một cách bình thường nhưng cần chú ý đến cách chế biến. Hãy áp chảo, nướng, hoặc quay thịt với một ít dầu oliu thay vì chiên rán nhiều dầu mỡ.
Trái cây
Khi nói đến việc tăng cân cho những người mắc hội chứng ruột kích thích, trái cây đóng vai trò vô cùng quan trọng trong chế độ dinh dưỡng của họ. Có nhiều loại trái cây mang lại lợi ích sức khỏe và nên được bổ sung vào khẩu phần ăn hàng ngày. Trong số các loại trái cây nổi bật, chuối là một trong những lựa chọn hàng đầu cho người bệnh.
Chuối chứa một lượng lớn các dưỡng chất cần thiết cho cơ thể. Nó là nguồn giàu vitamin B6, vitamin C, cùng với các khoáng chất như kali và magiê, giúp kích thích và cải thiện chức năng tiêu hóa. Việc bổ sung chuối vào chế độ ăn hàng ngày có thể giúp ngăn ngừa một số bệnh lý khác như bệnh dạ dày, đại tràng, và nhiều bệnh khác.
Ngoài chuối, còn có nhiều loại trái cây khác như cam, hồng xiêm và xoài cũng là lựa chọn tốt cho người bệnh. Các loại trái cây này cũng có tác dụng tương tự như chuối và được khuyến khích trong chế độ dinh dưỡng của họ.
Người bệnh cần kiêng những thức ăn gì?
Trong kế hoạch tăng cân của bệnh nhân mắc hội chứng ruột kích thích, ngoài việc bổ sung những thực phẩm cần thiết, cũng cần chú ý đến việc tránh sử dụng một số loại thực phẩm. Dưới đây là danh sách cụ thể:
- Thực phẩm chưa qua chế biến như rau sống, tiết canh, gỏi cá,…
- Thực phẩm có hàm lượng đường cao như trái cây khô, trái cây đóng hộp, mứt, nước ngọt, bánh quy, kẹo, phô mai,… Những thực phẩm này thường gây ra tình trạng đầy hơi, táo bón hoặc tiêu chảy liên tục.
- Thực phẩm lên men, muối, và thực phẩm chua cay như cà muối, dưa muối, măng ớt,…
- Các loại thịt chế biến đóng gói sẵn như xúc xích, pate, thịt hộp,…
- Thực phẩm giàu chất béo động vật, và các món chiên, rán, xào,…
- Các chất gây nghiện, kích thích như bia, rượu, cà phê, thuốc lá, đều có thể gây hại cho bệnh nhân.
- Hành, bắp cải, đậu có thể gây ra tình trạng sinh hơi và không tốt cho người mắc hội chứng ruột kích thích.
- Sữa và các sản phẩm từ sữa, do chứa lactose với hàm lượng lớn, gây khó khăn trong việc tiêu hóa và có thể gây ra đầy hơi, tiêu chảy, và đau bụng.
- Trái cây có tính chua hoặc có thể gây dị ứng cho bệnh nhân cũng cần tránh.
Xây dựng kế hoạch tăng cân cho người bị hội chứng ruột kích thích cần chú ý gì?
Ngoài việc quan tâm đến việc bổ sung các thực phẩm để tăng cân cho người mắc hội chứng ruột kích thích, chúng ta cũng cần chú ý đến cách xây dựng chế độ ăn uống và lối sống sao cho phù hợp.
Lưu ý về chế độ ăn uống
Với người mắc hội chứng ruột kích thích thì chế độ ăn uống đóng vai trò quan trọng trong quá trình chữa trị bệnh và việc tăng cân. Đảm bảo rằng chế độ ăn của họ không chứa các loại thực phẩm được bác sĩ chỉ định cần tránh, đồng thời đảm bảo cung cấp đủ dưỡng chất cần thiết để tránh tình trạng suy dinh dưỡng.
Khi chế độ ăn không được điều chỉnh hợp lý, bệnh nhân không thể tăng cân và có thể gặp phải các triệu chứng như đau bụng, tiêu chảy, táo bón, ợ hơi, ợ chua, chướng bụng, hoặc đi ngoài phân sống. Do đó, việc thiết kế một thực đơn phù hợp là rất quan trọng.
Một chế độ ăn khoa học và hợp lý cần tuân thủ các nguyên tắc sau:
- Ăn uống đầy đủ, không bỏ bữa, không nhịn, và phân chia các bữa ăn một cách hợp lý để tránh cảm giác quá no hoặc quá đói, đặc biệt là vào buổi tối.
- Tránh sử dụng các thực phẩm có lượng dinh dưỡng quá lớn, gây gánh nặng cho hệ tiêu hóa.
- Phân chia thức ăn thành các bữa nhỏ trong ngày thay vì 3 bữa chính và nhai thức ăn kỹ để dễ tiêu hóa và tránh tình trạng ợ hơi hoặc chướng bụng.
- Hạn chế việc chế biến thực phẩm với dầu mỡ và gia vị cay nóng, tránh mua đồ ăn chế biến sẵn, và nên sử dụng các món ăn tự nấu ít gia vị để giảm kích ứng cho hệ tiêu hóa.
- Uống đủ nước mỗi ngày để ngăn chặn các triệu chứng của hội chứng ruột kích thích và giúp cơ thể loại bỏ độc tố. Đề xuất uống ít nhất 2 lít nước mỗi ngày, có thể tăng lượng uống khi tập thể dục.
Xem thêm Các Loại Thức Ăn Khuya Giúp Tăng Cân
Chế độ sinh hoạt – Cách tăng cân cho người bị hội chứng ruột kích thích
Ngoài việc quan tâm đến chế độ ăn uống, việc tăng cân của người bị hội chứng ruột kích thích cũng đòi hỏi sự chú ý đến các hoạt động sinh hoạt hàng ngày. Dưới đây là một số nguyên tắc cơ bản cần tuân thủ:
- Dưỡng trạng thái tinh thần: Giữ tinh thần lạc quan và vui vẻ, tránh để tâm quá nhiều vào bệnh lý để không tạo ra căng thẳng và lo lắng ảnh hưởng xấu đến tinh thần.
- Hạn chế căng thẳng: Tránh làm việc quá căng thẳng và vượt quá khả năng chịu đựng, để không gây ra stress quá mức và ảnh hưởng đến quá trình tăng cân.
- Thực hiện hoạt động vận động: Lập kế hoạch thực hiện các hoạt động thể dục phù hợp như thiền, yoga, hoặc các bài tập nhẹ nhàng để duy trì sức khỏe và cân nặng.
- Không ngồi lâu: Tránh ngồi ở một chỗ quá lâu, hãy đứng dậy và di chuyển để kích thích tuần hoàn máu và chuyển hóa chất dinh dưỡng.
- Xoa bóp vùng bụng: Tạo thói quen xoa bóp nhẹ nhàng vùng bụng và vùng thượng vị theo chiều kim đồng hồ để hỗ trợ điều hòa nhu động ruột.
- Định kỳ đi đại tiện: Cố gắng duy trì một lịch trình đều đặn cho việc đi đại tiện, và thực hiện xoa bóp vùng bụng trước mỗi lần đi để hỗ trợ quá trình tiêu hóa.
- Thăm khám định kỳ: Điều quan trọng là thăm khám định kỳ 6 tháng 1 lần để được theo dõi tình hình bệnh và nhận được phương pháp điều trị phù hợp nhất.
Trên đây là những hướng dẫn về việc tăng cân cho người mắc hội chứng ruột kích thích. Mong rằng bạn đã có cho mình một kế hoạch hợp lý và đảm bảo chăm sóc sức khỏe một cách toàn diện.
